Zer etorkizun ekarriko digu Adimen Artifizialak?

Joan den urriaren 20an, Adimen Artifizialaren garapen eta hedapen azkarrak gizakiengan eta ingurumenean eragiten dituen inpaktuei buruzko mintegia burutu genuen. Pantailetatik harago begiratzeko eta egungo garapen teknologikoaren eredua zalantzan jartzeko parada izan genuen.

Teknologiaren giza kostua

Goiza hasteko, Adio-Adet Dinika politologo eta Distributed AI Research Institute (DAIR) erakundeko ikertzailea izan zen. Erakunde independentea da Distributed AI Research Institute (DAIR), eta 2021ean sortu zen, adimen artifizialari buruzko ikerketa teknologia handien eraginetik deszentralizatzeko eta komunitateetan errotutako AA bat garatzeko helburuarekin. Dinika plataformen gobernantzan eta teknologiaren atzean ezkutatutako giza lanean aditua da, eta sare sozialetan edukiak moderatzen dituzten pertsonek aurre egin behar dieten soldata eta lan baldintza gogorrak azaldu zizkigun. Data Workers Inquiry-ren aurkikuntzetan oinarrituta, txostenak nabarmendu zuen oso bortitzak diren edukien gehiegizko esposizioak eduki digitalak etiketatzen dituzten pertsonengan dituen ondorioak, bai eta lanpostu horiek Kenyan, Venezuelan edo Filipinetan esternalizatzeak dakarren arrakala globala ere.

Erregulazioa, gardentasuna eta lan-merkatua

Ondoren, AAren erregulazioari eta gardentasunari buruzko mahai-ingurua hasi zen, eta Paloma Llanezak (Digital Trust Scheme Manager CerteIDASEN) eta Carlos Bajo Errok (Observatori d'Ètica en Intel·ligència Artificial de Catalunya) hartu zuten parte, Deustuko Unibertsitateko adimen artifizialeko batzordearen arduradun eta ohiko kolaboratzaile Lorena Fernándezen moderaziopean.

Eztabaidak azpimarratu zuen premiazkoa dela dauden kontrol-tresnak egokitzea, enpresa teknologiko handiek –gehienak estatubatuarrak eta txinatarrak– kontuak ematea bermatzeko, eta formula juridiko berritzaileak aurkitzeko beharra, AAk lan-merkatuan eta gizarte-babeseko sistemetan duen eragin suntsitzaileari aurre egin ahal izateko. Zentzu horretan, testuinguru geopolitikoa oso aldekoa ez dirudien arren, bi hizlariak bat etorri ziren nazioarteko lankidetzaren garrantzia nabarmentzean, Adimen Artifizialaren garapen teknologikoari lotutako arriskuak kudeatzeko legedi eraginkorrak ezartzerakoan.

Ingurumen-inpaktua eta alternatiba jasangarriak

Lankidetzarako loturak eta sare estrategikoak sortzen jarraitzeko espazio lasaiago batean hizlariekin hitz egiteko, Universidade da Coruña-ko Verónica Bolón-Canedo-ren erakusketarekin ekin genion jardunaldiari. Unibertsitate horrek AAren bereizi gabeko erabilerak dakartzan ingurumen-kostuetara hurbildu gintuen.

Klik bakoitzaren atzean dagoen ingurumen kontsumoa ez ezagutzeagatik egin dezakegun erabilera desegokiaz eta hausnarketa gutxikoaz ohartarazi zuen bere diskurtsoak. Itxaropenari ere leiho bat ireki zion, “AA berdearen” esparruan garatzen ari diren esperientziak partekatuz: emaitza berritzaileak bilatzen dituzten eta kostu konputazionala kontuan hartzen duten eta algoritmo jasangarrien garapenaren bidez kontsumitutako baliabideen murrizketa sustatzen duten ikerketak. Eskandinaviako etxebizitza eta gizarte-etxeak eta udal-zentroak berokuntzaz hornitzeko datu-zentroek sortutako beroan egiten dituzten esperientzia pilotu batzuk ere ezagutu genituen, adibide bat jartzearren. Oraindik hasi berriak diren arren, itxaropentsu egoteko moduko bide-orria erakusten duten ikerketak dira.

Mineral kritikoak eta estraktibismoa: begirada Hegoalde Globaletik

Mintegia amaitzeko, mineral kritikoei eta digitalizazioari buruzko mahai-inguru bat egin genuen, Alboaneko eragin-arloko Guillermo Otano, gure lankideak moderatua. Jardunaldia inauguratzeko erabili genuen agertoki globalera itzuli ginen. Janvier Nshokano, Bukavuko elizbarrutiko (Kongoko Errepublika Demokratikoa) ordezkaria Euskadin pastoral lanak egiteko, eta Martha Lucía Márquez Restrepo, Kolonbiako Herri Ikerketa eta Hezkuntzarako Zentroa / Bakerako Programaren (CINEP/PPP) zuzendaria, izan ziren hizlariak.

Gure bizimoduak eta kontsumoak munduko beste leku batzuetan duten eraginari buruzko kontzientzia pizteko balio izan zuen saio honek. Martha eta Janvierren testigantzek mahai gainean jarri zituzten estraktibismoak lurraldeetan duen eragina eta lurra kontrolatzeko liskarrek komunitateen bizitzan duten eragin suntsitzailea.

Eskerrik asko gurekin partekatzera, entzutera eta eztabaidatzera hurbildu zineten pertsona guztiei. Planetarekin eta pertsonekin errespetuzkoa den trantsizio teknologiko etiko baten alde lanean jarraitzen dugu. Hori dela eta, gure jasangarritasun-politikari jarraituz, ekitaldi jasangarriak antolatzeko Erronka Garbia ziurtagiriaren irizpideei jarraitu zaie jardunaldi honetan.