Hizkuntza inklusiboa: nola hitzek errealitatea eraikitzen (edo ezkutatzen) duten

Ba al zenekien espainieraz prostituzioarekin zerikusia duten 80 termino femeninotik gora daudela eta 3 maskulino eskas? Zein 'alkate' 'alkatearen emaztea' bezala definitzera iritsi zen hiztegian? Hauek ez dira akzidente gramatikalak: sintaxian kamuflatutako erabaki politikoak dira.

A Contracorriente liburuko 7. atalean, Marian Moreno hezkidetzan adituak —UNESCO saria— argi eta garbi azaltzen digu zergatik hizkuntzak ez duen errealitatea islatzen: sortu egiten du.

Hizkuntza mapa gisa (eta bere tranpak)

Hitzak ispilu neutroak direla pentsatzeko joera dugu. Baina Marian Morenok dioen bezala, "hizkuntza da mundua nabigatzeko erabiltzen dugun mapa", eta mapa hori testuinguru patriarkalean diseinatu zen, non maskulinoa erdigunean zegoen eta femeninoa periferian.

Emaitza, ahanzturak ez diren lexiko hutsak dituen hizkuntza da: ezabatuak dira. Errealitate batek izenik ez badu, ikusezina da. Eta ikusezinak ez du eskubiderik.

"M eta M + F berdinak badira, matematikoki F zero da. Femeninoa ez da existitzen"

Formula sinple bezain suntsitzaile honek laburbiltzen du maskulino generikoaren erabilerak gizateriaren erdiari egiten diona: baliogabetzea. Eta ez da bakarrik eztabaida linguistiko bat; demokrazia kontu bat da.

Izendatzen ez dena, ez da existitzen: Somaliako adibidea

Marianek adibide bikaina darabil: duela 20 urte, mundu guztiak zekien Somalia non zegoen. Gaur egun, ia inor ez. Errealitatea aldatu al zen? Ez. Desagertu egin zen hizkera mediatikotik. Gauza bera gertatzen da emakumeekin espainieraz: izenik gabe, ikusgarritasunik gabe; ikusgarritasunik gabe, eskubiderik gabe.

Hezkidetza: aukeren katalogo osoa aurkeztea

Berdintasuna ez da doktrinatzea. Horixe da, hain zuzen, kapitulu honetako kontzeptu garrantzitsuenetako bat. Doktrinatzea bide bakarra dagoela esatea da. Hezkidetzak, aldiz, bizi-aukeren katalogo osoa aurkeztu nahi du, genero-estereotiporik gabea.

Atal honetan jorratuko diren funtsezko puntuak:

• RAEk 'whatsapeatzea' onartzen du, baina hizkuntzaren erabilera ez-sexistari eusten dio.
• Testuliburuek 'medikua' eta 'erizaina' binomio hierarkiko estandar gisa erakusten jarraitzen dute.
• Gaur egun Espainian dauden lanpostu medikoen %90 emakumeek betetzen dituzte, baina adibide didaktikoek ez dute hori islatzen.
• Sexismo linguistikoaren aurreko alarmak arrazakeriarenak bezain kalibraturik ez daude oraindik.
• Pornografia nerabezaroko sexu hiztegi bortitza moldatzen ari da.

Sororitatea eta adostasunak: berria izendatzeko boterea

Mundua aldatzen ari diren hitzak ere ospatzen dira atal honetan. Sororitatea —RAEk oraindik ez du jasotzen— ez du esan nahi beste emakume bat ondo datorkizunik: esan nahi du bere eskubideak defendatzen dituzula, nahiz eta ez ezagutu. Akordipadas —Hondurasen ikasitako terminoa— zentzu guztiekin bizitzea esan nahi du, esaten eta sentitzen duzuna geurea egitea.

Kontzeptu feministez hornitzea, dio Marianek, ekintza eraldatzailea da: "Gertatzen ari zaizunari hitzak jartzean, alda dezakezu"

Nola eraldatu hizkuntza nerabeekin

Marianen pedagogia ez da zigorretik abiatzen, galderatik baizik. Epaitzen duen helduzentrismoaren aurrean, berak entzutea proposatzen du. Komunikazio-foro bat sortzea, galdera hauek egiteko: Zergatik erabiltzen dituzu hitz horiek? Zergatik lotzen dituzu indarkeria eta sexualitatea? Ez zigortzeko, argitzeko baizik. Metodologia horri esker, ikasle uzkurrenak mezu elektroniko bat idatzi zion gaixoaldian, bizitza beste era batera ikusten irakasten zion bakarra zela esanez.

Ondorioa: hackeatu sistema, hitz bat batera

Hizkuntza sortu zen. Beraz, birsortu egin daiteke. Ikusgarri egiten duen hitz bat aukeratzen duzun bakoitzean, heroitasuna femeninoan izendatzeko eskatzen duzun bakoitzean, milaka urteko sistema bat hackeatzen ari zara. Hitzez hitz altxatzen den arkitektura da berdintasuna.

Zure mundua aldatu nahi baduzu, hasi aldatzen nola izendatzen duzun. Entzun A Contracorriente telesailaren 7. atala YouTube eta Spotify-n.