Mexiko: iragate-herrialdetik euste-espaziora
Hamarkada luzez, Mexiko Estatu Batuetara iritsi nahi zutenentzako paseko herrialde gisa sumatu zuten. Gaur egun, irudi horrek ez du errealitatea islatzen. AEBetako migrazio-politikak gogortu egin dira, eta iparraldeko muga ia erabat itxi da; ondorioz, milaka pertsonaren joan-etorria gelditu da, eta herrialdea euste-gune behartu bihurtu da.
Tapachula, Suchiate edo Tuxtla Gutierrez hirietan, adibidez, familia osoak hilabeteak edo urteak egoten dira babes-eskaerak ebatzi zain. Bitartean ,baldintza txarretan bizi dira, higadura fisiko, emozional eta bizi sakonarekin. Migrazioak proiektu izateari utzi eta itxarote egoera mugagabe bihurtzen da.
Segurtasunik gabeko gurutzeak eta muga militarizatuak
Bide legal eta segururik ez dagoenez, jende askok gurutzaketa informaletara jo behar izaten du, eta muturreko arriskuetara jo. Hegoaldeko mugan presentzia militarra, krimen antolatuaren lurralde-kontrola eta mugikortasuna mugatzen duten eta itxarote-eremuetan egotea luzatzen duten euste-politikak bateratzen dira.
Mexikora iritsi baino lehen, pertsona askok hainbat herrialde zeharkatu dituzte bahiketei, estortsioei, eraso fisiko eta sexualei eta oso arriskutsuak diren ibilbideak eginez (Dariéngo oihana, adibidez). Mexikoko Errefuxiatuentzako Jesuiten Zerbitzuaren (JRS) datuek erakusten dutenez, lagundutako pertsonen % 40 inguruk bahiketak jasan dituzte behin baino gehiagotan.
Bizi proiektuak hausten dituen itxaronaldia
Iragaitea blokeatzen denean, horizontea ere apurtzen da. Nekatuta dauden pertsonek euren bizi proiektuak birplanteatu behar dituzte: aldi baterako edo betiko Mexikon integratzea, euren bidea kontinenteko beste herrialde batzuetara bideratzea edo kanporatu zituzten lurraldeetara itzultzeko aukerari aurre egitea.
Gaur egun, 50.000 babes-eskaera baino gehiago daude ebazteke. Itxaronaldian, familia asko kalean edo gobernu-bulegoen aurrean bizi dira, ziurgabetasunaren aurrean beren duintasunari eutsi nahian.
Mexiko euste-nodo nagusi bihurtu da: jatorrizko herrialdea, iragaitza, helmuga eta itzulera behartua. Estatu Batuetatik egindako deportazioek eta migrazioaren kudeaketa kanporatzeak egoera larriagotzen dute, ondoko herrialdeak ez dagozkien erantzukizunak hartzera behartuz, giza eskubideetan inpaktu larriak eraginez.
Hauskortasunean lagundu eta bizitzari eutsi
Gaur egun laguntzeak ez du esan nahi soilik oinarrizko beharrak betetzea. Pertsonen ondoan ibiltzea dakar unerik hauskorrenetan, noiz eta beren bizi-proiektua birplanteatu behar duten eta erabaki behar duten integratu edo bideari jarraitu, irtenbide azkarrik eta bide argirik gabe.
JRS Mexiko bezalako erakundeentzat, horrek prozesu luze eta higagarriei eustea eskatzen du, presentzia, entzute eta akonpainamendu etikoarekin. Alboanek tokiko erakunde eraldatzaileekin dituen aliantza horiek babesten ditu, elkartasun eraginkorra egunez egun eraikitzen dela aitortuz.
