Ekin egiten dute. Komunitatean autonomia, jasangarritasuna eta etorkizuna ereinez

Desberdintasun iraunkorrek, krisi klimatikoek eta oinarrizko eskubideak eskuratzeko zailtasunek zeharkatzen duten mundu honetan, bada bizirik mantentzen den zerbait: komunitate askok beren lurraldeetatik etorkizuna eraikitzen jarraitzeko duten gaitasuna. Eta horien artean, bereziki adierazgarria da hasten duten emakumeen lidergoa.

Afrikan, Indian eta Latinoamerikan, milaka emakumek tokiko ekonomiak sostengatzen dituzte, lurra zaintzen dute, sare komunitarioak antolatzen dituzte eta belaunaldiz belaunaldi transmititutako ezagutza moduei bizirik eusten diete. Hala ere, oraindik ere oztopo handiak dituzte finantzazioa, prestakuntza, tresnak eta aukerak eskuratzeko, beren ahalmen guztia garatu ahal izan dezaten.

Testuinguru horretan jaio da "Haiek ekiten dute", ikuspegi sozial, ekologiko eta komunitarioa duten emakumeek zuzendutako ekimen ekonomiko-produktiboak bultzatzen dituen kanpaina. Kontua ez da soilik diru-sarrerak sortzea, baizik eta autonomia indartzea, bizi-baldintzak hobetzea eta garapen-eredu bidezkoagoak eta jasangarriagoak sustatzea.

Izan ere, emakumeek babesa dutenean, zerbait ekonomikoa baino gehiago eraldatzen da. Gizarte-sarea indartzen da, aukerak zabaltzen dira eta etorkizuneko bideak irekitzen dira komunitate osoarentzat.

Kakaotik txokolatera: aldatzen den balioa

Piuran (Peru), APPROCAP kooperatibako emakumeek aktiboki parte hartzen dute kakaoa txokolate eta beste produktu deribatu bihurtzen. Balio-katearen funtsezko fase batean egiten du lan: kakaoak lehengai izateari utzi eta produktu elaboratu bihurtzen den fasean.

Eraldaketarako urrats horri esker, diru-sarreretarako, prestakuntza teknikorako eta parte hartzeko aukera berriak sortu dira kooperatiban. Gainera, balio erantsia duten produktuak garatzeak onura ekonomikoaren zati handiagoa lurraldean geratzea eragiten du, tokiko ekonomiak indartuz.

Prozesu horretan emakumeek parte hartzeak, ekoizpena dibertsifikatzeaz gain, produkzio-katearen barruan duten zeregina zabaltzen du eta erkidegoko ekonomian duten presentzia indartzen du.

Etorkizunean haziak eraldatzen dituzten emakumeak

Indiako Gujerat basoan, emakume adivasiek ekintzailetza kolektiboa jarri dute martxan, mahu-hazien bilketan oinarrituta. Baliabide hori ingurune naturalean dago, eta eguneroko bizitzarekin lotuta; diru-iturri eta autonomia ekonomikoa indartzeko aukera bihurtu da.

Hazi horiek olio eta bestelako produktu deribatu bihurtuta, emakumeek balio erantsia sortzea lortu dute, tokian tokikotik abiatuta. Prozesuak, baldintza ekonomikoak hobetzeaz gain, antolaketa komunitarioa, lan kolektiboa eta jakintza tradizionalen onarpena indartzen ditu.

Ekimen horrek erakusten du lurraldearen baliabideak, modu komunitarioan kudeatzen direnean, garapen eta kohesio sozialaren eragile bihur daitezkeela.
 

Hektarea bat, hogei emakume eta aldaketa geldiezina

Burundiko Gisumo muinoan, 20 emakume talde informal bat izatetik nekazaritza kooperatiba izatera pasatu dira. Prozesu hori posible izan da CAFOBekin eta Alboanekin batera eskubideei, lidergoari eta kudeaketa kooperatiboari buruzko trebakuntza-ibilbideari esker, haien gaitasunak eta barne-antolaketa sendotu baititu.

2025ean urrats erabakigarria egin zuten, hektarea bateko lursailean anana-laborantza hastean. Finantzaketa lortzeko prozesu bat egin ondoren, gaur egun produkzio egonkor bat kudeatzen dute, diru-sarrera erregularrak sortzen dituena, eta bazkideentzako aurrezki- eta kreditu-mekanismoak sustatzea ahalbidetu duena.

Gérath Hakizimana presidenteak laburbiltzen duenez:

“Gaur pozten nau ikusteak emakumeek gehiago laguntzen dutela beren etxeetako gastuetan, bizitza komunitarioan aktiboki parte hartzen dutela eta etorkizunari konfiantza handiagoz begiratzen diotela”.

Hurrengo erronka produktuaren eraldaketarantz aurrera egitea da, balio erantsi handiagoa sortzeko eta komunitatean aukera ekonomikoak zabaltzeko helburuarekin.
 

Zure babesak posible egiten du aldaketa

Alboanen uste dugu lankidetzak ez duela mendekotasunik sortzen, gaitasuna baizik. Babesa eta aukerak izanik, oraina aldatu eta hurrengo belaunaldientzat bide berriak ireki ditzaketen emakumeengan sinesten dugu.

Horregatik, haiekin batera ibiltzen jarraitzera gonbidatu nahi zaitugu. Zure laguntzari esker, prestakuntza, tresnak, laguntza eta baliabideak eskura daitezke, emakume gehiagok beren lurraldeetatik ekin ahal izan dezaten. Horien alde egitea ekonomia bidezkoago, erresilienteago eta gizatiarragoen alde egitea da. Emakumeen botere eraldatzailean konfiantza izatea da, gizarte- eta ingurumen-aldaketaren eragile gisa.